මානව ගහන වර්ධනය
ස්වාභාවික ජීවී ගහනයක වර්ධන වක්රය S ආකාර වුවද, මිනිස් ගහනයේ වර්ධන - වක්රය J හැඩයක් ගනී. එනම් මානව ජනගහනය තවදුරටත් ශීඝ්රයෙන් වර්ධනය වන අවධියේ පවතී.
| t | 0 | 0.5 | 1 | 1.5 | 2 | 2.5 | 3 | 3.5 | 4 | 4.5 | 5 | 5.5 | 6 | 6.5 | 7 | 7.5 | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| N | 0.3 | 0.36 | 0.43 | 0.51 | 0.62 | 0.74 | 0.88 | 1.06 | 1.27 | 1.52 | 1.81 | 2.17 | 2.6 | 3.11 | 3.73 | 4.46 | 5.34 | 6.4 | 7.66 | 9.17 | 10.98 |
15.5 රූපය — මානව ගහන වර්ධන වක්රය: සෙමින් වර්ධනය (1), ඉන්පසු සමතලා නොවී වඩ වඩාත් වේගවත් වර්ධනය (2).
ලෝකයේ මානව ගහනය බිලියනයක් දක්වා වර්ධනය වීමට වසර 300 000 කාලයක් ගත වී ඇතත් බිලියන දෙක දක්වා වර්ධනය වීම වසර 130කින් ද, බිලියන තුන දක්වා වර්ධනය වීම වසර 30කින් ද, බිලියන හතර දක්වා වර්ධනය වීම වසර 15කින් ද සිදු වී ඇත. මෙම ශීඝ්ර වර්ධනයට බලපා ඇති ප්රධාන කරුණු දෙකකි: උපත් අනුපාතය ඉහළ යාම හා මරණ අනුපාතය පහළ යාම. තාක්ෂණික දියුණුව, වෛද්ය ක්ෂේත්රයේ දියුණුව, ආහාර නිෂ්පාදනය ඉහළ යාම වැනි කරුණු මෙම වර්ධනයට හේතු වී ඇත.
| year (AD) | 1 | 1804 | 1927 | 1959 | 1974 | 1987 | 1999 | 2013 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| billions | 0.25 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
15.6 රූපය — ක්රි.ව. 1 සිට 2013 දක්වා ලෝකයේ මානව ගහනයේ වර්ධනය, බිලියනවලින්.
පැවරුම 15.2 — විසඳුම
2013 වර්ෂයේ සිටින ලෝක ජනගහනය එමෙන් දෙගුණයක් බවට පත් වීමට ගත වන කාලය ප්රස්තාරය ඇසුරින් පුරෝකථනය කරන්න.
බිලියන 7 දෙගුණ කිරීම යනු බිලියන 14 දක්වා ළඟා වීම — තවත් බිලියන 7ක්.
ප්රස්තාරයේ මෑත සෑම බිලියනයක් ම වසර 12–15ක් පමණ ගත විය (1974 → 1987 → 1999 → 2013).
7 × 12 සිට 7 × 15 දක්වා ≈ වසර 85 සිට 105 දක්වා.
වර්ධනය එහි මෑත වේගයෙන් පැවතුණහොත් ජනගහනය වසර 90–100කින් පමණ, මෙම සියවසේ අවසානය ආසන්නයේ දෙගුණ වේ.
නිශ්චිතතාවක් නොව පුරෝකථනයක්
ප්රස්තාරයකින් ප්රවණතාවක් කියවීම එය දිගටම පවතී යැයි උපකල්පනය කරයි. සැබවින් ම බොහෝ රටවල උපත් අනුපාත අඩු වෙමින් පවතින අතර මානව ගහනය මන්දගාමී වී සමතලා වේ යැයි — එහි J එක S එකක් බවට හැරේ යැයි — විශේෂඥයන් අපේක්ෂා කරයි.
මානව වක්රය J එකකි
මානව සංඛ්යාව තවමත් වේගයෙන් වර්ධනය වේ — 1804 දී බිලියන 1 සිට 2013 දී බිලියන 7 දක්වා — උපත් අනුපාත ඉහළ ගොස් මරණ අනුපාත පහළ ගිය බැවිනි.