ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරා ඩයිනමෝව
ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරා ඩයිනමෝව 13.20 රූපයේ දැක්වේ. මෙහි පරිවරණය කළ තඹ කම්බි පොටවල් ගණනාවක් ඔතන ලද සෘජුකෝණාස්‍රාකාර ABCD දඟරයක්, එහි අක්ෂය වටා භ්‍රමණය කළ හැකි සේ ඊෂාවකට සවි කොට ඇත. දඟරය දෙපස උතුරු හා දකුණ චුම්බක ධ්‍රැව දෙකක් තබා රූපයේ දැක්වෙන ලෙස ප්‍රබල චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් දඟරය හරහා ඇති කොට ඇත.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
| කොටස | එය කුමක් ද |
|---|---|
| ABCD දඟරය | පරිවරණය කළ තඹ කම්බි පොට රැසක්; ක්ෂේත්‍රයේ භ්‍රමණය වේ |
| ඇතිල්ලුම් විලි P හා Q | ඊෂාව මත ඇති සම්පූර්ණ තඹ විලි දෙකක්; A, P ට ද D, Q ට ද සම්බන්ධ ය |
| ඇතිලි X හා Y | ඇතිල්ලුම් විලි මත තද වන කාබන් කුට්ටි |
| ආමේචරය | දඟරය, ඇතිල්ලුම් විලි හා ඊෂාව එකට |
දඟරය භ්‍රමණය වීමේ දී දඟර හරහා ඇති චුම්බක ක්ෂේත්‍රය, දඟරයේ AB සහ CD බාහු මගින් කැපී ගෙන ගමන් කරන හෙයින් එම බාහු මත විද්‍යුත්ගාමක බලයක් ප්‍රේරණය වේ. පරිපථය සම්පූර්ණ හෙයින් මෙම විද්‍යුත්ගාමක බල මගින් AB සහ CD බාහුවල ධාරාවක් ගලන අතර එම ප්‍රේරිත ධාරාවේ දිශාව ෆ්ලෙමිංගේ දකුණත් නීතිය භාවිත කොට සොයා ගත හැකි ය. 13.20 රූපයේ දැක්වෙන ලෙස වාමාවර්ත ව දඟර භ්‍රමණය කළහොත් AB බාහුව ඉහළට චලනය වන හෙයින් ප්‍රේරිත ධාරාව A සිට B දෙසට ඇති වන අතර CD බාහුව පහළට චලනය වන හෙයින් එහි ප්‍රේරිත ධාරාව C සිට D දෙසට බව අපට නිගමනය කළ හැකි ය. මෙම AB සහ CD බාහු දෙකේ ප්‍රේරණය වන ධාරා චක්‍රීයව එකම දිශාවට ඇති හෙයින් දඟරය හරහා ABCD දිශාවට ධාරාව ගලයි. බාහිර පරිපථය තුළ ඇති ගැල්වනෝමීටරය හරහා Y සිට X දක්වා ධාරාවන් ගලා යයි. එවිට ගැල්වනෝමීටරයේ දර්ශකය වම් දෙසට උත්ක්‍රමයක් ඇති කරයි.
පැළි වළලු නොව ඇතිල්ලුම් විලි ඇයි
ඩයිනමෝවක් ආපසු ක්‍රියාත්මක කළ මෝටරයක් මෙන් පෙනේ; ඇත්තෙන් ම එසේ ය — නමුත් එක් වෙනසක් සලකන්න. සෑම අර්ධ වටයකම ධාරාව ප්‍රතිවිරුද්ධ කිරීමට මෝටරයට පැළි වළලු න්‍යාදේශකයක් අවශ්‍ය වේ. ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරා ඩයිනමෝව සම්පූර්ණ ඇතිල්ලුම් විලි භාවිත කරන බැවින් දඟරයේ සෑම කෙළවරක් ම සෑම විට ම එකම ඇතිල්ලට සම්බන්ධ ය. දඟරය නිපදවන ඕනෑම දෙයක් කෙළින් ම බාහිර පරිපථයට යවයි. ඊළඟ පිටුවෙන් පෙන්වන පරිදි දඟරයේ ධාරාව සෑම අර්ධ වටයකම ප්‍රතිවිරුද්ධ වන බැවින් බාහිර පරිපථයට දිශාව දිගටම වෙනස් වන ධාරාවක් — ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාවක් — ලැබේ.
ක්ෂේත්‍රයක භ්‍රමණය වන දඟරයක්
ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරා ඩයිනමෝවක දඟරයක් චුම්බක ධ්‍රැව අතර භ්‍රමණය වේ; ඇතිල්ලුම් විලි හා ඇතිලි ABCD ප්‍රේරිත ධාරාව බාහිර පරිපථයට ගෙන යයි.