Siyapath
ලියාපදිංචි වන්න

පාඩම: 13 පරිච්ඡේදය — විද්‍යුත් චුම්බකත්වය සහ විද්‍යුත් චුම්බක ප්‍රේරණය

සරල ධාරා මෝටරය 2 වන පිටුව (6)

ආමේචරය හා චුම්බක ධ්‍රැව

ඉහත ක්‍රියාකාරකමේ දී ඔබ තැනූ මෝටරයේ දඟරය මෙන් සාමාන්‍ය සරල ධාරා මෝටරයක ද දඟරයක් ඇත. මෝටරයක් භාවිත වන්නේ යම් භාරයක් භ්‍රමණය කර ගැනීම සඳහා නිසා, ඔබ තැනූ දඟරය මෙන් නොව සාමාන්‍ය මෝටරයක දඟරය බාහිර භාරයක් සම්බන්ධ කිරීමට තරම් ශක්තිමත් විය යුතුය.

ආමේචරය

මේ නිසා දඟරය ඔතන්නේ වානේ හෝ යකඩවලින් තැනූ 13.11 රූපයේ පෙන්වා ඇති ආකාරයේ මධ්‍යයක් වටාය. මෙම දඟරය සහිත මධ්‍යය ආමේචරය (armature) නමින් හැඳින්වේ. විදුලි ධාරාව ගමන් කිරීමේ දී බල යුග්මයක් ඇති කිරීමෙන් භ්‍රමණය වීමට පෙලඹවීම ආමේචරයේ කාර්යය වේ.

රූපයක් එක් කළ යුතුය

13.11 රූපය — ආමේචරය: අක්ෂ දණ්ඩක් මත ඇති යකඩ හරයක කට්ටවල ඔතන ලද තඹ කම්බි දඟර, එක් කෙළවරක න්‍යාදේශකය සමඟ.

චුම්බක ධ්‍රැව

දඟරය තුළින් ධාරාවක් ගලා යන විට දඟරය මත බලයක් යෙදීම සඳහා චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් අවශ්‍ය වේ. සාමාන්‍ය සරල ධාරා මෝටරයක මෙම චුම්බක ක්ෂේත්‍රය ලබා ගන්නේ 13.12 රූපයේ පෙන්වා ඇති ආකාරයට ආමේචරය වටා සිටින සේ සකස් කළ නිත්‍ය චුම්බක මගිනි.

රූපයක් එක් කළ යුතුය

13.12 රූපය — චුම්බක ධ්‍රැව: මෝටරයේ වෘත්තාකාර ආවරණයේ ඇතුළත ඇති වක්‍ර නිත්‍ය චුම්බක දෙකක්.

යකඩ හරයක් හා වක්‍ර චුම්බක ඇයි

යකඩ චුම්බක ද්‍රව්‍යයක් බැවින් හරය දඟරය හැඩයට රඳවනවාට වඩා වැඩි යමක් කරයි: එය චුම්බකයේ ක්ෂේත්‍ර රේඛා එක්රැස් කර දඟරය හරහා ගෙන යන අතර කම්බි පිහිටි තැන ක්ෂේත්‍රය බෙහෙවින් ප්‍රබල කරයි. පෙර පිටුවට අනුව ප්‍රබල ක්ෂේත්‍රයක් යනු විශාල බලයකි; එබැවින් එකම ධාරාව සඳහා මෝටරය වඩා බලවත් වේ. වටකුරු ආමේචරය අනුගමනය කිරීමට චුම්බක වක්‍ර කර ඇති බැවින් ඒවා අතර හිඩැස කුඩා හා මුළු වටය පුරා ම ඒකාකාර වන අතර කම්බිවලට එක් එක් වටයේ හැකි තරම් කොටසක ප්‍රබල ක්ෂේත්‍රයක් හමු වේ. කට්ටවල ඇති කම්බි පොට රැසක් ක්ෂේත්‍රයේ ඇති දිග එකතු කරයි; එය බලයේ තුන්වන සාධකයයි.

ආමේචරය හා ධ්‍රැව

ආමේචරය යනු භ්‍රමණය වන, යකඩ හරයක් මත ඇති දඟරයයි; එය වටා ඇති නිත්‍ය චුම්බක ක්ෂේත්‍රය සපයයි.