අම්ල
දෙහි ගෙඩියක් කැපූ පිහියක් නොසෝදා දිනක් පමණ තැබුව හොත් එහි දෙහි ඇඹුල් තැවරුණු පෙදෙස මල බැඳීමට ලක් වී ඇති බව ඔබ නිරීක්ෂණය කරන්නට ඇත. මල බැඳීමට ආම්ලික ස්වභාවය කෙසේ බලපාන්නේ දැයි සොයා බැලීමට පහත ක්‍රියාකාරකමෙහි නිරත වෙමු.
ක්‍රියාකාරකම 12.3.4
අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය: කැකෑරුම් නළ තුනක්, ජලය, දෙහි ඇඹුල්, තනුක හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය (HCl)
- කැකෑරුම් නළ තුනකට පිරිසිදු කරගත් යකඩ ඇණය බැගින් දමන්න.
- පළමු නළයට සාමාන්‍ය සිසිල් ජලය ද දෙ වැනි නළයට දෙහි ඇඹුල් මිශ්‍ර ජලය ද තුන් වැනි නළයට තනුක හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය මිශ්‍ර ජලය ද එකතු කරන්න.
- දිනක් පමණ තබා නිරීක්ෂණය කරන්න. ඔබේ නිරීක්ෂණ සටහන් කරන්න.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
නිරීක්ෂණය
(B) හා (C) නළ තුළ ඇති යකඩ ඇණ (A) නළයේ ඇති යකඩ ඇණයට වඩා වැඩියෙන් මල බැඳී ඇති බව නිරීක්ෂණය කළ හැකි ය. මේ අනුව අම්ල, මල බැඳීමේ වේගය වැඩි කරන සාධකයක් බව නිගමනය කළ හැකි ය.
අම්ලය මල බැඳීමට උදව් වන්නේ ඇයි
අම්ලයක ලෝහයකට සිදු වන දේ 12.1 න් සිහිපත් කරන්න: හයිඩ්‍රජන් අයන එයින් ඉලෙක්ට්‍රෝන ලබා ගන්නා අතර ලෝහය දිය වේ. සක්‍රියතා ශ්‍රේණියේ යකඩ හයිඩ්‍රජන්වලට ඉහළින් ඇති බැවින් අම්ලයක් තුළ ඔක්සිජන් හා ජල ප්‍රතික්‍රියාවට අමතර ව යකඩවලට ඉලෙක්ට්‍රෝන පිට කිරීමට දෙවන මාර්ගයක් ඇත. අම්ලය ජලයට තවත් බොහෝ අයන එකතු කරන බැවින් ජලය වඩා හොඳින් සන්නයනය කරන අතර යකඩ පෘෂ්ඨයේ ඇති කුඩා කෝෂ වේගයෙන් ක්‍රියා කරයි. දෙහි යුෂවල සිට්‍රික් අම්ලය අඩංගු වේ; දෙහි තැවරුණු පිහියක යුෂ ගැටුණු තැන මල බැඳෙන්නේ එබැවිනි.
අම්ල වැසි හා දූෂිත වාතය
ආම්ලික වායු පිට කරන කර්මාන්තශාලා අසල ඇති යකඩ ව්‍යුහ එම හේතුව නිසා ම වේගයෙන් මල බැඳේ. වානේ පිහිවලින් දෙහි, විනාකිරි හෝ සියඹලා ඉක්මනින් සෝදා හරින්න.
අම්ල මල බැඳීම වේගවත් කරයි
දෙහි යුෂ හෝ තනුක හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලයේ ඇති ඇණ සාමාන්‍ය ජලයේ ඇති ඇණයකට වඩා මල බැඳේ.