ලුණු
මුහුදුබඩ ප්‍රදේශයන්හි නිවාසවල භාවිත කරන යකඩ භාණ්ඩ අනෙක් ප්‍රදේශවල භාවිත කරන යකඩ භාණ්ඩවලට සාපේක්ෂ ව වැඩි වේගයකින් මල බැඳෙන බව ඔබ අසා තිබේ ද? ඒ පිළිබඳ ව සොයා බැලීමට පහත ක්‍රියාකාරකමෙහි නිරත වෙමු.
ක්‍රියාකාරකම 12.3.5
අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය: පිරිසිදු කරගත් යකඩ ඇණ, කැකෑරුම් නළ, ඝන සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ්
- අලුත් යකඩ ඇණ දෙකක් ගෙන පිරිසිදු කරන්න.
- එම ඇණ කැකෑරුම් නළ දෙකකට දමා, එක් නළයකට සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් මිශ්‍ර ජලය ද අනෙකට සාමාන්‍ය සිසිල් ජලය ද එකතු කරන්න.
- දිනක් පමණ තබා නිරීක්ෂණය කරන්න. නිරීක්ෂණ සටහන් කරන්න.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
නිරීක්ෂණය
මෙහි දී (A) නළය තුළ ඇති යකඩ ඇණයට වඩා (B) නළය තුළ ඇති යකඩ ඇණයේ මල බැඳී ඇත. මේ අනුව සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් මගින් මල බැඳීම වේගවත් කර ඇති බව පැහැදිලි වේ. සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් යනු ලවණයකි. බොහෝ ලවණ මල බැඳීමේ ශීඝ්‍රතාව වැඩි කරයි. මුහුදුබඩ ප්‍රදේශවල ලවණ සාන්ද්‍රණය ඉහළ නිසා එම ප්‍රදේශවල භාවිත කරන යකඩ භාණ්ඩ සාපේක්ෂ ව වේගයෙන් මල බැඳේ.
ලුණු එය වේගවත් කරන්නේ ඇයි
මල බැඳීමේ සමීකරණවලට ලුණු සහභාගී නොවේ — ඒවායේ Na+ හෝ Cl- ඔබට හමු නොවේ. එය කරන්නේ ජලය විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යයක් බවට පත් කිරීමයි. මල බැඳීම විද්‍යුත් - රසායනික කෝෂයකි: එක් ස්ථානයක යකඩ ඔක්සිකරණය වන අතර තවත් ස්ථානයක ඔක්සිජන් ඔක්සිහරණය වේ; පරිපථය සම්පූර්ණ කිරීමට ඒ අතර ජලය හරහා අයන ගමන් කළ යුතු ය. සංශුද්ධ ජලයේ අයන ඉතා අඩු බැවින් මෙය සෙමින් සිදු වේ; ලුණු වතුර අයනවලින් පිරී ඇති බැවින් කෝෂය වේගයෙන් ක්‍රියා කරයි. මුහුදු ඉසිනය ද සීතල රටවල මාර්ගවල ඉසින ලුණු ද වාහන හා පාලම්වලට මෙතරම් හානිකර වන්නේ එබැවිනි.
ලුණු මල බැඳීම වේගවත් කරයි
ලුණු ජලය වඩා හොඳ විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යයක් කරන බැවින් ලුණු වතුරේ හා මුහුද අසල යකඩ වේගයෙන් මල බැඳේ.