භස්ම
අම්ල, මල බැඳීමේ වේගය වැඩි කරන බව අධ්‍යයනය කළෙමු. මීළඟට භස්ම මල බැඳීම කෙරෙහි බලපාන ආකාරය සොයා බැලීමට පහත ක්‍රියාකාරකමෙහි නිරත වෙමු.
ක්‍රියාකාරකම 12.3.6
අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය: කැකෑරුම් නළ දෙකක්, පිරිසිදු කරගත් යකඩ ඇණ දෙකක්, සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් (NaOH) ද්‍රාවණය
- කැකෑරුම් නළ දෙකට පිරිසිදු කරගත් යකඩ ඇණය බැගින් දමන්න. එක් නළයකට සාමාන්‍ය සිසිල් ජලය ද අනෙකට සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් ද්‍රාවණය ද සමාන පරිමා එකතු කරන්න.
- දින දෙකක් පමණ තබා නිරීක්ෂණය කරන්න.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
නිරීක්ෂණය
සාමාන්‍ය ජලය යෙදූ නළයේ ඇති යකඩ ඇණය මල බැඳී ඇති බවත් ඊට සාපේක්ෂ ව සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් නළයේ ඇති ඇණය මල බැඳී නැති බවත් නිරීක්ෂණය කළ හැකි ය. භස්ම මල බැඳීමේ වේගය අඩු කරන සාධකයක් බව මෙයින් තහවුරු වේ.
භස්මයක් එය මන්දගාමී කරන්නේ ඇයි
මල බැඳීමේ කැතෝඩ ප්‍රතික්‍රියාව නැවත බලන්න: ඔක්සිජන් හා ජලය OH- අයන බවට ඔක්සිහරණය වේ. භාස්මික ද්‍රාවණයක් දැනටමත් OH- අයනවලින් පිරී ඇති අතර අම්ලයක් මෙන් යකඩවලින් ඉලෙක්ට්‍රෝන ලබා ගැනීමට H+ අයන එහි නැති තරම් ය. එවැනි තත්ත්වවල දී යකඩ පෘෂ්ඨය මත එය ආවරණය කරන තුනී, තද ස්තරයක් සෑදෙන අතර යකඩ විඛාදනය වන්නේ නැති තරම් ය. එබැවින් ක්‍රියාකාරකම් තුන රටාවක් සාදයි: අම්ලය මල බැඳීම වේගවත් කරයි, භස්මයක් එය මන්දගාමී කරයි, අම්ලයක් හෝ භස්මයක් නොවන ලුණු ජලය සන්නයනය කරවමින් එය වේගවත් කරයි.
ඉතා ප්‍රයෝජනවත් ලෝහයක් වන යකඩ ශීඝ්‍රයෙන් විඛාදනයට ලක් වීම අවාසිදායක තත්ත්වයකි. එම නිසා යකඩ ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන විඛාදනය වීම පාලනය කිරීමට පියවර ගත යුතු ය.
භස්ම මල බැඳීම මන්දගාමී කරයි
සාමාන්‍ය ජලයේ ඇති ඇණයක් මල බැඳෙන අතර සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් ද්‍රාවණයේ ඇති ඇණයක් මල නොබැඳේ.