ලෝහ සහ ලවණ ද්‍රාවණ
අවසාන පරීක්ෂණය නම් ලෝහයක්, වෙනත් ලෝහයක ලවණ ද්‍රාවණයකට දැමූ විට කුමක් සිදු වේ ද යන්න ය.
ක්‍රියාකාරකම 16.7
- බීකරයකට කොපර් සල්ෆේට් (CuSO4) ජලීය ද්‍රාවණය එකතු කරන්න.
- එයට සින්ක් (Zn) පටි කැබැල්ලක් එකතු කරන්න.
- නිරීක්ෂණ වාර්තා කරන්න.
නිරීක්ෂණය
කොපර් සල්ෆේට් ද්‍රාවණය නිල් පැහැතිය. සින්ක් කැබැල්ල එක් කළ විට නිල් පැහැයේ තීව්‍රතාව ක්‍රමයෙන් අඩු වන බවත්, දුඹුරු පැහැති කුඩක් සෑදෙන බවත් නිරීක්ෂණය කළ හැකි ය.
මෙහි දී සිදු වන්නේ ඒක විස්ථාපන ප්‍රතික්‍රියාවකි — සින්ක්, කොපර් විස්ථාපනය කරයි.
Zn + CuSO4 → ZnSO4 + Cu
දැන් ප්‍රතිවිරුද්ධ ව කර බලමු
සින්ක් සල්ෆේට් ද්‍රාවණයකට කොපර්
ZnSO4 + Cu → වෙනසක් නැත
සින්ක් සල්ෆේට් (ZnSO4) ද්‍රාවණයකට කොපර් (Cu) ලෝහය එකතු කළ විට ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදු නො වේ.
මෙය එක් දිශාවකට පමණක් ක්‍රියා කරයි
සින්ක්ට කොපර් විස්ථාපනය කළ හැකි ය, එහෙත් කොපර්ට සින්ක් විස්ථාපනය කළ නොහැකි ය. එබැවින් සින්ක් කොපර්ට වඩා සක්‍රිය ය.
මෙම එක් අත්හදා බැලීම යුගලයෙන් ලෝහ දෙකක් අතර පිළිවෙළ තීරණය කළ හැකි ය — සහ එය ම ඊළඟ පිටුවේ මූලධර්මය යි.