ශාක තුළ ඛනිජ ලවණ
ශාකවලට ද ඛනිජ ලවණ නැතිව ම බැරි ය. අප ඒවා ආහාරයෙන් ලබා ගන්නා අතර, ශාක ඒවා පසේ ජලයේ දිය වී ඇති ලෙස, මුල් මගින් උරා ගනී. ගොවීන් පොහොර යොදන්නේ මෙම ඛනිජ පසට එක් කිරීමට ය.
| මූලද්‍රව්‍යය | ශාකය තුළ කාර්යය | හිඟ වූ විට ලක්ෂණ |
|---|---|---|
| නයිට්‍රජන් | ඇමයිනෝ අම්ල, ප්‍රෝටීන, නියුක්ලෙයික් අම්ල, එන්සයිම සහ හරිතප්‍රද තැනීමට අවශ්‍ය වීම | ශාකය කුරු වී වර්ධනය අඩාල වීම · පරණ පත්‍ර කහ පැහැ වීම (හරිතක්ෂය) |
| පොස්පරස් | නියුක්ලෙයික් අම්ල සහ ATP හි කොටසක් වීම | මුල් පද්ධතිය දුර්වල ව වැඩීම · පත්‍ර මත රතු හා දම් පැහැති ලප |
| පොටෑසියම් | ප්‍රෝටීන තැනීමට උදව් වීම · පත්‍රවල පුටිකා විවෘත වීම හා වැසීම පාලනය කිරීම | පත්‍රවල හරිතක්ෂය · පත්‍ර කහ හෝ දුඹුරු පැහැයට හැරීම |
| සල්ෆර් | ඇමයිනෝ අම්ල සහ ප්‍රෝටීනවල කොටසක් වීම | පත්‍රයේ නාරටි සහ ඒ අවට කොටස්වල හරිතක්ෂය |
| අයන් | හරිතප්‍රද නිපදවීම · ශ්වසනයට අවශ්‍ය එන්සයිම නිපදවීම | අලුතින් හටගන්නා ළපටි පත්‍රවල හරිතක්ෂය |
| කැල්සියම් | සෛල බිත්තියේ කොටසක් වීම · ප්ලාස්ම පටලයේ ව්‍යුහය හා ක්‍රියාකාරිත්වය රැක ගැනීම · එන්සයිම හොඳින් ක්‍රියා කරවීම | පත්‍රයේ අග කොටස මිය යාම |
| සින්ක් | එන්සයිම බොහොමයක් ක්‍රියා කරවීම · හරිතප්‍රද නිපදවීම | ශාකයේ තැනින් තැන මිය ගිය පටක ලප ඇති වීම · පත්‍ර අසාමාන්‍ය ලෙස ඝන වීම |
හරිතක්ෂය යනු කුමක් ද?
පත්‍රයක කොළ පැහැය නැති වී එය කහ පැහැයට හැරීම හරිතක්ෂය ලෙස හැඳින්වේ. පත්‍රයට කොළ පැහැය දෙන හරිතප්‍රද ප්‍රමාණවත් ලෙස නොසෑදීම ඊට හේතුවයි. ඉහත වගුවේ "හරිතක්ෂය" යන වචනය කිහිප වරක් ම දිස් වන්නේ ඇයි? නයිට්‍රජන්, පොටෑසියම්, සල්ෆර් සහ අයන් යන සියල්ල ම කුමන හෝ ආකාරයකින් හරිතප්‍රද සෑදීමට දායක වන බැවිනි.