අභ්‍යාසය

සින්ක් සහ යකඩ ලෝහ තහඩු දෙකක් හා තනුක සල්ෆියුරික් අම්ලය භාවිත කර සාද ඇති කෝෂයක් සලකන්න. ඒ සම්බන්ධයෙන් සත්‍ය ප්‍රකාශනය වන්නේ මින් කුමක් ද?

1. කෝෂයේ සම්මත ධාරාව, කම්බිය ඔස්සේ සින්ක්වල සිට යකඩ වෙත ගමන් කරයි.
2. යකඩ ඉලෙක්ට්‍රෝඩය අසලින් වායු බුබුළු පිට වේ.
3. යකඩ ඉලෙක්ට්‍රෝඩය ක්ෂය වේ.
4. යකඩ ඉලෙක්ට්‍රෝඩය කෝෂයේ ඍණ අග්‍රය වේ.

2 ප්‍රකාශය: යකඩ අසලින් වායු බුබුළු පිට වේ.

සින්ක් වඩා සක්‍රිය බැවින් එය ඇනෝඩය (ඍණ) වී ක්ෂය වේ; යකඩ කැතෝඩය (ධන) වන අතර එහි හයිඩ්‍රජන් සෑදේ. සම්මත ධාරාව කම්බියේ යකඩවල සිට සින්ක් වෙත ගලයි.

යකඩ හා කොපර් ඉලෙක්ට්‍රෝඩ, තනුක සල්ෆියුරික් අම්ලයේ ගිල්වා, සාද ඇති කෝෂය සලකන්න. එම කෝෂයේ ඇනෝඩ ප්‍රතික්‍රියාව වන්නේ මින් කුමක් ද?

1. Cu (s) → Cu²⁺ (aq) + 2e
2. Fe²⁺ (aq) + 2e → Fe (s)
3. Fe (s) → Fe²⁺ (aq) + 2e
4. 2H⁺ (aq) + 2e → H₂ (g)

3 වරණය: යකඩ Fe²⁺ බවට ඔක්සිකරණය වේ.

යකඩ කොපර්වලට ඉහළින් ඇති බැවින් යකඩ ඇනෝඩය වන අතර ඇනෝඩ ප්‍රතික්‍රියාව ඔක්සිකරණයකි. හයිඩ්‍රජන් සමීකරණය කැතෝඩ ප්‍රතික්‍රියාවයි.

යකඩ විඛාදනයට අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් වන්නේ මින් කුමක් ද?

1. ජලය
2. වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායුව
3. අම්ල
4. භස්ම

1 වරණය: ජලය.

වියළි වාතයේ ඇණ මල නොබැඳෙන බව 12.3.3 ක්‍රියාකාරකමෙන් පෙන්වී ය. අම්ල මල බැඳීම වේගවත් කරන අතර භස්ම එය මන්දගාමී කරයි, නමුත් දෙක ම අත්‍යවශ්‍ය නොවේ.

යකඩ විඛාදනය වේගවත් කිරීමට හේතු වන සාධකයක් වන්නේ මින් කුමක් ද?

1. වායුගෝලීය ජලවාෂ්ප
2. වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායුව
3. හුනු දියර
4. ග්‍රීස්

2 වරණය: වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ්.

කාබන් ඩයොක්සයිඩ් යකඩ මත ඇති ජලයේ දිය වී දුබල අම්ලයක් වන කාබොනික් අම්ලය සාදන අතර අම්ල මල බැඳීම වේගවත් කරයි. ජලවාෂ්ප වේගවත් කරන සාධකයකට වඩා මල බැඳීමට අත්‍යවශ්‍ය දෙයකි; හුනු දියර භස්මයක් ද ග්‍රීස් බාධකයක් ද වන අතර දෙක ම එය මන්දගාමී කරයි.

බඳුන් හතරක යකඩ ඇණ වෙනත් ලෝහවලට සම්බන්ධ කර ඇත: A Fe/Cu, B Fe/Zn, C Fe/Sn, D Fe/Mg. විඛාදනයට ලක් වන්නේ මින් කුමන බඳුන්වල ඇති යකඩ ඇණ ද?

1. A, B බඳුන්වල ඇති ඇණ
2. B, C බඳුන්වල ඇති ඇණ
3. A, C බඳුන්වල ඇති ඇණ
4. B, D බඳුන්වල ඇති ඇණ

3 වරණය: A හා C.

කොපර් හා ටින් යකඩවලට පහළින් ඇති බැවින් යකඩ ඇනෝඩය වී විඛාදනය වේ. සින්ක් හා මැග්නීසියම් යකඩවලට ඉහළින් ඇති අතර එය ආරක්ෂා කරයි.

පහත ප්‍රකාශ අතුරින් අසත්‍ය ප්‍රකාශය තෝරන්න.

1. යකඩ හැන්දක, විනාකිරි තැවරුණු ප්‍රදේශය වැඩිපුර මල බැඳී තිබිණි.
2. ගැල්වනයිස් කළ යකඩ කම්බි, ආලේපය සීරුණු විට සීඝ්‍රයෙන් මල බැඳේ.
3. ටින් ආලේප කළ බඳුනක්, ආලේපය සීරුණු විට සීඝ්‍රයෙන් මල බැඳේ.
4. යකඩ මත මැග්නීසියම් ආලේප කිරීමෙන් යකඩ මල බැඳීමෙන් වළක්වා ගත හැකි ය.

2 ප්‍රකාශය අසත්‍ය ය.

සින්ක් යකඩවලට ඉහළින් ඇති බැවින් සීරීමක දී වුව ද යකඩ වෙනුවට සින්ක් විඛාදනය වේ. ටින් යකඩවලට පහළින් ඇති බැවින් සීරුණු ටින් බඳුනක් සැබවින් ම ඉක්මනින් මල බැඳේ.

කාබන් ඉලෙක්ට්‍රෝඩ යොදා ජලීය සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් ද්‍රාවණයක් විද්‍යුත් - විච්ඡේදනය කිරීම සලකන්න. මෙම රසායනික ක්‍රියාවලියේ දී —

1. ධන අග්‍රය අසලින් හයිඩ්‍රජන් වායුව පිට වේ.
2. ද්‍රාවණය තුළ සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් සෑදේ.
3. කැතෝඩය අසලින් ක්ලෝරීන් වායුව පිටවේ.
4. ඇනෝඩය දිය වේ.

2 වරණය: සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් සෑදේ.

හයිඩ්‍රජන් කැතෝඩයෙන් (ඍණ) ද ක්ලෝරීන් ඇනෝඩයෙන් (ධන) ද පිට වේ; කාබන් ඇනෝඩය දිය නොවේ. Na⁺ හා OH^- ඉතිරි වේ.

කාබන් ඉලෙක්ට්‍රෝඩ යොදා කොපර් සල්ෆේට් ද්‍රාවණයක් විද්‍යුත් විච්ඡේදනය කිරීමේ දී —

1. කැතෝඩය මත තඹ තැන්පත් වේ.
2. ඇනෝඩය මත තඹ තැන්පත් වේ.
3. ඍණ ඉලෙක්ට්‍රෝඩය අසලින් ඔක්සිජන් වායු බුබුළු සෑදේ.
4. ද්‍රාවණයේ නිල් පාට නොවෙනස් ව පවතී.

1 වරණය: කැතෝඩය මත තඹ.

කැතෝඩයේ දී Cu²⁺ ඔක්සිහරණය වේ; ධන ඇනෝඩයේ ඔක්සිජන් සෑදේ; Cu²⁺ ද්‍රාවණයෙන් ඉවත් වන විට නිල් පැහැය අඩු වේ.

පහත ද්‍රව්‍ය අතුරින් විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යයක් නොවන්නේ කුමන ද්‍රව්‍යය ද?

1. ජලීය සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ්
2. ආම්ලිකෘත ජලය
3. ඝන සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ්
4. ජලීය සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ්

3 වරණය: ඝන සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ්.

එහි අයන ස්ඵටිකයේ සවි වී ඇති අතර චලනය විය නොහැකි ය. දිය කළ විට හෝ විලීන කළ විට එය සන්නයනය කරයි.

කාබන් ඉලෙක්ට්‍රෝඩ යොදා අල්පාම්ලිත ජලය විද්‍යුත් - විච්ඡේදනයේ දී —

1. ඇනෝඩය අසලින් හයිඩ්‍රජන් වායුව පිටවේ.
2. කැතෝඩය අසලින් ඔක්සිජන් වායුව පිටවේ.
3. ඇනෝඩය අසල දී හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් අයන ඔක්සිකරණය වේ.
4. ඇනෝඩය දිය වේ.

3 වරණය: ඇනෝඩයේ දී හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් අයන ඔක්සිකරණය වේ.

ඒවා එහි ඔක්සිජන් දෙයි; හයිඩ්‍රජන් කැතෝඩයෙන් පිට වේ. කාබන් ඇනෝඩයක් දිය නොවේ.

විද්‍යුත් - විච්ඡේදනය කාර්මික වශයෙන් භාවිත වන අවස්ථාවක් නොවන්නේ මින් කුමක් ද?

1. යකඩ හැන්දක් මත නිකල් ආලේප කිරීම
2. ඇලුමිනියම් ලෝහය නිස්සාරණය කිරීම
3. යකඩ ඇණ ගැල්වනයිස් කිරීම
4. විලීන සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් මගින් සෝඩියම් නිස්සාරණය කිරීම

3 වරණය: යකඩ ඇණ ගැල්වනයිස් කිරීම.

ගැල්වනයිස් කිරීම සිදු කරන්නේ යකඩ විලීන සින්ක්වල ගිල්වීමෙනි, විද්‍යුත් - විච්ඡේදනයෙන් නොවේ. අනෙක් තුන විද්‍යුත් ලෝහාලේපනය හා නිස්සාරණ දෙකකි.

1. Mg ලෝහය, Mg²⁺ අයන බවට පත්වීම
2. Al ලෝහය, Al³⁺ අයන බවට පත්වීම
3. Na ලෝහය, Na⁺ අයන බවට පත්වීම
4. H⁺ අයනවලින් H₂ වායුව සෑදීම

1. Mg (s) → Mg²⁺ (aq) + 2e — ඔක්සිකරණය
2. Al (s) → Al³⁺ (aq) + 3e — ඔක්සිකරණය
3. Na (s) → Na⁺ (aq) + e — ඔක්සිකරණය
4. 2H⁺ (aq) + 2e → H₂ (g) — ඔක්සිහරණය

1. මෙහි ඇනෝඩය හා කැතෝඩය නම් කරන්න.
2. මෙහි ධන අග්‍රය සහ ඍණ අග්‍රය නම් කරන්න.
3. මෙහි ඇනෝඩ සහ කැතෝඩ ප්‍රතික්‍රියා ලියන්න.
4. ඔක්සිකරණය වන හා ඔක්සිහරණය වන ඉලෙක්ට්‍රෝඩ ප්‍රතික්‍රියා නම් කරන්න.
5. සමස්ත කෝෂ ප්‍රතික්‍රියාව ලියන්න.
6. ඉලෙක්ට්‍රෝඩ අසල නිරීක්ෂණය කළ හැකි වෙනස්කම් ලියන්න.

1. සින්ක් ඇනෝඩයයි; ලෙඩ් කැතෝඩයයි.
2. සින්ක් ඍණ අග්‍රයයි; ලෙඩ් ධන අග්‍රයයි.
3. ඇනෝඩය: Zn (s) → Zn²⁺ (aq) + 2e. කැතෝඩය: 2H⁺ (aq) + 2e → H₂ (g)
4. ඇනෝඩ (සින්ක්) ප්‍රතික්‍රියාව ඔක්සිකරණයයි; කැතෝඩ (ලෙඩ්) ප්‍රතික්‍රියාව ඔක්සිහරණයයි.
5. Zn (s) + 2H⁺ (aq) → Zn²⁺ (aq) + H₂ (g)
6. සින්ක් සෙමින් දිය වේ; ලෙඩ් අසලින් වායු බුබුළු පිට වේ.