අභ්‍යාසය

1. මිනිසාට මාළුවා තරමක් එසැවී පෙනෙයි. ඊට හේතුව කුමක් ද?
2. එසේ එසවී පෙනෙන අයුරු කිරණ සටහනකින් පෙන්වන්න.

1. මාළුවාගේ සිට එන ආලෝකය ජලයෙන් පිටවන විට (ඝනතර සිට විරලතර) අභිලම්බයෙන් ඉවතට නැමෙන නිසා ආපසු දික් කළ විට මාළුවාට ඉහළින් වූ ලක්ෂ්‍යයක සිට එන්නාක් මෙන් පෙනේ.
2. රූප සටහන ජලයේ පත්ලේ ඇති කාසියේ සටහන ම වේ.

1. දර්පණය ඉදිරියේ වස්තුවක් තැබූවිට හැමවිට ම අතාත්ත්වික ප්‍රතිබිම්බ සාදන දර්පණ දෙවර්ගයක් නම් කරන්න.
2. අවතල දර්පණයක නාභිය හා දර්පණය අතර වස්තුවක් තැබූවිට ප්‍රතිබිම්බය උඩුකුරු ද යටිකුරු ද? වස්තුවට වඩා කුඩා ද විශාල ද? තාත්ත්වික ද අතාත්ත්වික ද? වස්තුව නාභියේ සිට ධ්‍රැවය දෙසට ගෙන යන විට ප්‍රතිබිම්බය ක්‍රමයෙන් කුඩා වේ ද විශාල වේ ද?
3. අවතල දර්පණයකින් සෑදෙන විශාල ම තාත්ත්වික ප්‍රතිබිම්බය සෑදෙන්නේ වස්තුව කවර තැනක තබා ඇති විට ද? එම ප්‍රතිබිම්බය උඩුකුරු ද යටිකුරු ද?
4. උත්තල දර්පණයක ප්‍රතිබිම්බ හැම එකකට ම පොදු ලක්ෂණ දෙකක් ලියන්න.

1. තල දර්පණ හා උත්තල දර්පණ.
2. උඩුකුරු, විශාල, අතාත්ත්වික. වස්තුව ධ්‍රැවය දෙසට ගෙන යන විට ප්‍රතිබිම්බය ක්‍රමයෙන් කුඩා වේ.
3. නාභියට මඳක් ඈතින්, F හා C අතර. එය යටිකුරු ය.
4. පහත දෙකක්: වස්තුවට වඩා කුඩා, උඩුකුරු, අතාත්ත්වික.

1. පූර්ණ අභ්‍යන්තර පරාවර්තනය යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක් ද?
2. පූර්ණ අභ්‍යන්තර පරාවර්තනය සිදුවන අවස්ථාවක් සඳහා නිදසුන් දෙන්න.

1. ඝනතර මාධ්‍යයක සිට විරලතර මාධ්‍යයකට යන ආලෝකය අවධි කෝණයට වඩා වැඩි කෝණයකින් මායිමට පතිත වූ විට එය සම්පූර්ණයෙන් ම ඝනතර මාධ්‍යය තුළට ම පරාවර්තනය වීම.
2. ප්‍රකාශ තන්තුවක් දිගේ ආලෝකය ගමන් කිරීම; දෙනෙතියක 45° ප්‍රිස්මය.

සරල ක්‍රියාකාරකමක් ලියන්න.

එක් එක් කාචය භාවිත කර දුරින් ඇති ජනේලයක හෝ ගසක තියුණු ප්‍රතිබිම්බයක් තිරයක් මත ලබා ගෙන (5.6 ක්‍රියාකාරකම) කාචයේ සිට තිරයට ඇති දුර මනින්න. එම දුර ආසන්න වශයෙන් නාභීය දුර වේ: 10 cm, 20 cm හෝ 25 cm පමණ වීමෙන් කාචය කුමක් දැයි හඳුනාගත හැකි ය.

වස්තුව නාභීය දුරට ඇතුළතින් ඇත.