අභ්‍යාසය

1. උෂ්ණත්වය මනින අන්තර්ජාතික ඒකකය ______ වන අතර තාප ප්‍රමාණය මනින අන්තර්ජාතික ඒකකය ______ වේ.
2. නිරපේක්ෂ ශූන්‍යය සමාන වන්නේ සෙල්සියස් ______ ටය.
3. ගුප්ත තාපය ලබා ගැනීමේ දී ______ නොවන අතර ______ වෙනස් වේ.
4. මාධ්‍යයේ බලපෑමක් නොමැතිව තාපය ගමන් කරන ක්‍රමය ______.
5. විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව අඩු වස්තු ______ රත්වන අතර විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව වැඩි වස්තු ______ වේ.

1. කෙල්වින් (K); ජූල් (J)
2. −273 °C (−273.15 °C)
3. උෂ්ණත්වය වෙනස්; අවස්ථාව
4. විකිරණය
5. ඉක්මනින්; සෙමින් රත් වේ

1. මිනිත්තු 5 කට පසු A කෝප්පය තුළ ඇති තේවල උෂ්ණත්වය කොපමණ ද?
2. B කෝප්පය තුළ ඇති තේවල උෂ්ණත්වය 30 °C දක්වා පහත වැටීමට ගතවන කාලය කොපමණ ද?
3. මිනිත්තු 15කට පසු කෝප්ප දෙකෙහි ඇති තේවල උෂ්ණත්ව වෙනස කොපමණ ද?
4. වඩාත් තාප කුසන්නායක ද්‍රව්‍යයෙන් නිපදවා ඇත්තේ කවර කෝප්පය ද?
5. ඔබගේ ඉහත පිළිතුරට හේතුව කුමක් ද?
6. කෝප්ප දෙකෙහි අඩංගු තේවල අවසාන උෂ්ණත්වය කොපමණ විය යුතු ද?

1. 55 °C පමණ
2. මිනිත්තු 10 ක් පමණ
3. 9 °C පමණ (33 °C පමණ හා 24 °C පමණ)
4. A කෝප්පය
5. එහි තේ සෙමින් සිසිල් වේ; එබැවින් එහි බිත්ති හරහා අඩු තාපයක් පිට වේ.
6. කාමර උෂ්ණත්වය, 20 °C

මෙම අගයන් ප්‍රස්තාරයේ අපගේ නැවත ඇඳීමෙන් කියවා ඇති බැවින් ආසන්න අගයන් වේ.

1. ත'මෝස් ප්ලාස්කුව ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි එකිනෙකට වෙනස් අවස්ථා දෙකක් මොනවා ද?
2. ප්ලාස්කුව තුළ 100 °C උෂ්ණත්වයේ ඇති ජලය 500 ml ප්‍රමාණයක් දමා ඇත. තාප හානිය වළක්වා ගැනීමට භාවිත කර ඇති උපක්‍රම මොනවා ද?
3. 100 °C උෂ්ණත්වයේ ඇති ජලය 500 ml ක් කාමර උෂ්ණත්වයට (25 °C) පත්වීමේ දී හානි වන තාප ප්‍රමාණය ගණනය කරන්න (c = 4200 J kg^-1 K^-1).
4. උණුසුම් ජලය දමා තිබූ බෝතලයේ ජලය ඉවත් කර එයට එක්වරම සිසිල් ජලය දැමීම යෝග්‍ය නොවේ. මෙයට හේතුව කුමක් ද?

1. උණුසුම් බීම උණුසුම්ව තබා ගැනීමට සහ සිසිල් බීම සිසිල්ව තබා ගැනීමට.
2. බිත්ති අතර රික්තය සන්නයනය හා සංවහනය වළක්වයි; රිදී ආලේපිත බිත්ති විකිරණ පරාවර්තනය කරයි; මූඩිය ඉහළින් සංවහනය හා වාෂ්පීභවනය වළක්වයි.
3. ජලය 500 ml ක ස්කන්ධය 0.5 kg වේ. Q = 0.5 × 4200 × (100 − 25) = 157 500 J.
4. උණුසුම් වීදුරුව එක්වරම සිසිල් වී අසමාන ලෙස සංකෝචනය වන බැවින් එය පැළී යා හැකි ය.

1. 100 °C උෂ්ණත්වයේ ඇති ජලය 10 g ප්‍රමාණයක් 25 °C දක්වා සිසිල් වීමේ දී පිටවන තාප ප්‍රමාණය සොයන්න.
2. වඩාත් අනතුරුදායක වන්නේ 100 °C හි නටන ජලය මගින් වන පිලිස්සීම් නොව 100 °C හි ඇති හුමාලය මගින් වන පිලිස්සීම් ය. මෙය පහදන්න.

1. Q = 0.01 × 4200 × 75 = 3150 J
2. සම මත ඝනීභවනය වන හුමාලය මුලින්ම එහි වාෂ්පීකරණයේ ගුප්ත තාපය පිට කරයි — කිලෝග්‍රෑමයකට 2.26 × 10⁶ J, 10 g කට 22 600 J පමණ — ඉන්පසු පමණක් ජලය මෙන් සිසිල් වේ. එබැවින් හුමාලය එම ස්කන්ධයේ නටන ජලයට වඩා බොහෝ වැඩි තාපයක් සමට ලබා දෙයි.

1. කාමර උෂ්ණත්වයේ අගය කොපමණ ද?
2. ඉටිවල ද්‍රවාංකය කොපමණ ද?
3. ඉටි ද්‍රව වීම ආරම්භ වූයේ රත් කිරීම ආරම්භ කර කොපමණ කාලයකින් ද?
4. මිනිත්තු 2 සිට මිනිත්තු 3 කාලය දක්වා උෂ්ණත්වය නියතව පැවතීමට හේතුව කුමක් ද?
5. 4 වන මිනිත්තුවේ දී ඉටි රත් කිරීම නතර කළේ නම් ඉන් පසු ඉටිවල උෂ්ණත්වය වෙනස් වන ආකාරය දැක්වීමට දළ ප්‍රස්තාරයක් අඳින්න.

1. 25 °C
2. 55 °C
3. මිනිත්තු 2
4. සැපයෙන තාපය විලයනයේ ගුප්ත තාපය ලෙස උෂ්ණත්වය ඉහළ නැංවීමට නොව ඉටි ද්‍රව කිරීමට වැය වේ.
5. එය 70 °C සිට 55 °C දක්වා පහළ වැටී, ඉටි ඝන වන අතරතුර 55 °C හි නියතව පවතී; ඉන්පසු ක්‍රමයෙන් සෙමින් කාමර උෂ්ණත්වය දක්වා පහළ යයි.