පරිමා භාගය
ද්‍රාවණයක සංඝටක දෙක ම ද්‍රව වූ විට, නැතහොත් දෙක ම වායු වූ විට, ස්කන්ධවලට වඩා පරිමා මැනීම පහසු ය — එබැවින් සංයුතිය පරිමා භාගයක් ලෙස දෙනු ලැබේ.
A වල පරිමා භාගය
A පරිමාව ÷ A හා B මිශ්‍රණයේ මුළු පරිමාව
ස්කන්ධ භාගයකට ඒකක නොමැති එම හේතුව නිසා ම, ඒකක නොමැත
මිශ්‍රණයක යම් සංඝටකයක පරිමා භාගය යනු එම සංඝටකයේ පරිමාව මිශ්‍රණයේ මුළු පරිමාවට දරන අනුපාතය යි.
නිදසුන 1 — එතිල් ඇල්කොහොල් 250 cm³ දක්වා සෑදීම
ගැටලුව
සංශුද්ධ එතිල් ඇල්කොහොල් (C2H5OH) 25 cm³ කට ආසුත ජලය එකතු කොට අවසන් පරිමාව 250 cm³ ක ද්‍රාවණයක් සාදන ලදී. මෙම ද්‍රාවණයේ එතිල් ඇල්කොහොල්වල පරිමා භාගය කොපමණ ද?
විසඳුම
එතිල් ඇල්කොහොල් පරිමාව = 25 cm3
ද්‍රාවණයේ මුළු පරිමාව = 250 cm3
පරිමා භාගය = 25 cm3 ÷ 250 cm3
= 1 ÷ 10
= 0.1
නිදසුන 2 — එකක් සෑදීමට ආපසු ගණනය කිරීම
ගැටලුව
1/25 (v/v) යන සංයුතිය ඇති ඇසිටික් අම්ලයේ ජලීය ද්‍රාවණයක 500 cm³ ක් සාදා ගන්නේ කෙසේ ද?
විසඳුම
සාදන ද්‍රාවණයේ අවසන් පරිමාව = 500 cm3
ඇසිටික් අම්ල පරිමා භාගය = 1 ÷ 25
අවශ්‍ය ඇසිටික් අම්ල පරිමාව = (1 ÷ 25) × 500 cm3
= 20 cm3
එබැවින් ඇසිටික් අම්ලය 20 cm³ ක් නිවැරදි ව මැනගෙන 500 cm³ දක්වා ජලය එකතු කරන්න. පිළිවෙළ සලකන්න: අම්ලය 20 cm³ ට ජලය 500 cm³ නොව, මුළු පරිමාව 500 cm³ වන තුරු ජලය එකතු කිරීමයි.
මෙය භාවිත කරන අවස්ථාව
ද්‍රාවණය සාදන සංඝටක දෙක ම ද්‍රව වූ විට, නැතහොත් දෙක ම වායු වූ විට පරිමා භාගය භාවිත වේ. ද්‍රවයක දිය කළ ඝන ද්‍රව්‍යයක් සඳහා මැනිය හැකි අර්ථවත් ඝන පරිමාවක් නැති බැවින්, ඒ වෙනුවට ස්කන්ධ භාගය භාවිත වේ.