Siyapath
ලියාපදිංචි වන්න

පාඩම: 3 පරිච්ඡේදය — මිශ්‍රණ

ආසවනය හා වර්ණලේඛ ශිල්පය 5 වන පිටුව (5)

වර්ණලේඛ ශිල්පය

අවසාන ශිල්පක්‍රමය, සහ කිසිවක් රත් නොකර, කිසිවක් දිය නොකර, කිසිවක් පෙරා නොහැර සංඝටක වෙන් කරන එක ම ක්‍රමය. එය භාවිත කරන්නේ තරගයකි.

වර්ණලේඛ ශිල්පය

වාෂ්පශීලී නොවන සංඝටක අඩංගු මිශ්‍රණයක (ඝන හෝ ද්‍රව) ඇති සංඝටක එකිනෙකින් වෙන් කර හඳුනාගැනීමට වර්ණලේඛ ශිල්පය භාවිත වේ. මෙහි විවිධ ක්‍රම පවතින අතර කඩදාසි (සෙලියුලෝස්) භාවිතයෙන් සිදු කරන ක්‍රමය කඩදාසි වර්ණලේඛ ශිල්ප ක්‍රමය ලෙස හැඳින්වේ.

කලාප දෙක

පෙට්‍රි දීසියකට ජලය ස්වල්පයක් දමා වියළි පෙරහන් කඩදාසි තීරුවක එක් කෙළවරක් එහි ගිල්වන්න. කඩදාසි තීරුව දිගේ පහළ සිට ඉහළට ජල අංශු ප්‍රවාහයක් සිදුවනු නිරීක්ෂණ කළ හැකි ය. ජලය වෙනුවට ඇසිටෝන්, ඊතර්, එතිල් ඇල්කොහොල් වැනි සංයෝග යෙදූ විට ද කඩදාසි තීරුව දිගේ පහළ සිට ඉහළට ද්‍රව ප්‍රවාහයක් ඇදී යනු නිරීක්ෂණය කළ හැකි ය. එම දෙකට නම් ඇත.

අචල කලාපය

කඩදාසි තීරුව අචල කලාපය යි. එය චලනය නොවේ; අනෙක් සියල්ල එය හරහා ගමන් කරයි.

චල කලාපය

කඩදාසිය හරහා ගමන් කරන ද්‍රාවකය චල කලාපය යි.

සංඝටකයක් ගමන් කරන දුර තීරණය කරන දෙය

අපට සංඝටක වෙන් කර ගත යුතු මිශ්‍රණයේ කුඩා ප්‍රමාණයක් මෙම කඩදාසියට එක් කළ විට මිශ්‍රණයේ අඩංගු සංඝටක ද්‍රාවකයේ දියවී ද්‍රාවක ප්‍රවාහය සමග ඉහළට ඇදී යයි. ඒ එකිනෙක ඉහළට ඇදෙන දුර තීරණය වන්නේ එය අචල කලාපයට දක්වන ආකර්ෂණයේ ප්‍රබලතාව මත ය.

කඩදාසියට ප්‍රබල ව ආකර්ෂණය වන

මිශ්‍රණයේ අඩංගු එක් සංඝටකයක් අචල කලාපය සමඟ හොඳින් ආකර්ෂණය වේ නම් එය අචල කලාපය හරහා ඉහළ යෑමේ වේගය අඩු වෙයි.

කඩදාසියට දුර්වල ව ආකර්ෂණය වන

අචල කලාපයට අඩු ආකර්ෂණයක් දක්වන සංඝටකයක් අචල කලාපය හරහා වේගයෙන් ඉහළට ගමන් කරයි.

මෙසේ සංඝටක අචල කලාපය හරහා ගමන් කරන වේගවල වෙනස හේතුවෙන් මිශ්‍රණයේ අඩංගු සංඝටක එකිනෙකින් වෙන් වේ.

ක්‍රියාකාරකම 3.3.4 — හරිතප්‍රදවල වර්ණක වෙන් කිරීම

ක්‍රමය

විද්‍යාගාරයේ ඇති වන සහ මොහොල භාවිතයෙන් නිවිති පතු කිහිපයක් හොඳින් අඹරාගන්න. පොඩි වූ තලපය තුනී සිලික් රෙදි කැබැල්ලකට දමා තෙරපීමෙන් ඔරලෝසු විදුරුවකට හරිතප්‍රද නිස්සාරකයක් එකතු කරන්න. වර්ණලේඛ කඩදාසි, පෙරහන් කඩදාසි හෝ රෝනියෝ කඩදාසි භාවිත කොට කඩදාසි තීරුවක් කපා ගන්න. එම කඩදාසි තීරුවේ එක් කෙළවරකට මඳක් ඉහළින් කේශික නලයකට ලබාගත් හරිතප්‍රද නිස්සාරකයෙන් බිංදුවක් තබන්න. ද්‍රාවකය වාෂ්ප වී හරිතප්‍රද එහි ඉතිරි වනු ඇත. තවත් බිංදුවක් ඒ මත ම තබන්න. කඩදාසි තීරුවේ හරිතප්‍රද බිංදුවට ප්‍රතිවිරුද්ධ කෙළවරට නූලක් සම්බන්ධ කරන්න. කැකෑරුම් නළයකට ඇසිටෝන්, භූමිතෙල් හෝ පෙට්‍රල් වැනි ද්‍රවයක් දමා ඇබයකින් වසන්න. කැකෑරුම් නළය තුළ ද්‍රාවකය සන්තෘප්ත වීමට තබන්න. පසු ව ඇබයට ඇණයක් සම්බන්ධ කර, එම ඇණයේ අදාළ කඩදාසි තීරුව එල්වා, තීරුවේ එක් කෙළවරක් ද්‍රවයේ ස්පර්ශ වන සේ ගිල්වා රඳවා තබන්න. කැකෑරුම් නළයේ බිත්ති මත කඩදාසි තීරුව ස්පර්ශ නොවන පරිදි තබන්න. ටික වේලාවක් තබා කඩදාසි තීරුව එළියට ගෙන නිරීක්ෂණය කරන්න.

රූපයක් එක් කළ යුතුය

ඇබයක් සහිත කැකෑරුම් නළයක්; ඇබයේ ඇති කොක්කෙන් එල්ලා ඇති කඩදාසි තීරුවක පහළ කෙළවර ද්‍රාවකයේ ගිල්වා ඇති අතර, ද්‍රව මට්ටමට මඳක් ඉහළින් හරිතප්‍රද ලකුණක් ද, තීරුව දිගේ තවත් ඉහළින් වෙන් වූ වර්ණ පටි ද ඇත.

නිරීක්ෂණය

වර්ණ කිහිපයක සංඝටක වෙන් වී පවතින බව දැකිය හැකි ය. හරිතප්‍රදවල එකිනෙකට වෙනස් සංඝටක පවතින බව මේ අනුව නිගමනය කළ හැකි ය.

භාවිත වන තැන්

  • ජලයට විෂ රසායන ද්‍රව්‍ය මුසු වී ඇති දැයි සෙවීම
  • ආහාරවලට අහිතකර ද්‍රව්‍ය එකතු වී ඇති දැයි පරීක්ෂා කිරීම
  • ශාකවල ඇති ක්‍රියාකාරී රසායනික සංයෝග අනාවරණය කර ගැනීම