බයිසිකල් ඩයිනමෝව
බයිසිකල් ඩයිනමෝවක ඇතුලත කොටස් පෙන්වන රූපසටහනක් 13.23 රූපයේ පෙන්වා ඇත. එහි රළු හිස බයිසිකලයේ ටයරයක් සමඟ ස්පර්ශ වන පරිදි සකස් කර ගත් විට ටයරය කරකැවීමේ දී රළු හිස වේගයෙන් භ්‍රමණය වේ. එවිට ඊට සම්බන්ධව ඇති සිලින්ඩරාකාර චුම්බකය ද භ්‍රමණය වෙයි. චුම්බකයේ භ්‍රමණය නිසා මෘදු යකඩය වටා ඔතා තිබෙන දඟරය සමඟ සබැඳෙන චුම්බක ක්ෂේත්‍රය වෙනස් වන අතර ඒ නිසා දඟරයේ විද්‍යුත්ගාමක බලයක් ප්‍රේරණය වෙයි.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
- ඩයිනමෝවේ දඟරය මෘදු යකඩයක් වටා ඔතා තිබීමෙන් චුම්බක බල රේඛා එක්රැස් කොට දඟරය තුළින් යැවීමට හැකි වන අතර එවිට දඟරය හා ගැටෙන චුම්බක බල රේඛා ගණන වැඩිවීමෙන් වැඩි විද්‍යුත්ගාමක බලයක් ප්‍රේරණය වේ.
- චුම්බකය භ්‍රමණය වීමේ දී චුම්බක ක්ෂේත්‍රයේ දිශාව දෙපසට මාරු වන නිසා ප්‍රේරිත ධාරාවේ දිශාව ද මාරු වේ. මේ නිසා බයිසිකල් ඩයිනමෝවෙන් ලබා දෙන්නේ ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාවකි.
- බයිසිකලය වේගයෙන් පැදයන විට රෝදයේ කරකැවෙන වේගය වැඩි වෙයි. එවිට ටයරය සමඟ ස්පර්ශ ඩයිනමෝ හිස ද වේගයෙන් කරකැවෙමින් චුම්බකයේ භ්‍රමණ වේගය වැඩි වෙයි. දඟරය සමඟ ගැටෙන චුම්බක ක්ෂේත්‍රයේ වෙනස් වීම වේගවත් වීමෙන් ප්‍රේරිත විද්‍යුත්ගාමක බලය වැඩි වී වැඩි ධාරාවක් ලබා දෙයි. බයිසිකල් ලාම්පුවේ දීප්තිය වැඩිවන්නේ එම නිසා ය.
ශක්ති විපර්යාසය
ඩයිනමෝවක ශක්ති විපර්යාසයක් සිදුවෙයි. විද්‍යුතය නිපදවීමට ඩයිනමෝව කරකැවිය යුතු ය. මේ අනුව ඩයිනමෝවක යාන්ත්‍රික ශක්තිය විද්‍යුත් ශක්තිය බවට පරිවර්තනය වෙයි.
ලාම්පුව දැල්වූ විට පැදීම අපහසු වන්නේ ඇයි
ඩයිනමෝව ටයරයට තද කළ විට බයිසිකලයක් පැදීම මඳක් අපහසු බව පදින්නන්ට දැනේ. ලාම්පුව දල්වන ශක්තිය නොමිලේ නොලැබේ: එය පැමිණෙන්නේ පදින්නාගේ කකුල්වලිනි. දඟරයේ ප්‍රේරණය වන ධාරාව තමන්ගේ ම චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් ඇති කරන අතර එය භ්‍රමණය වන චුම්බකයට විරුද්ධව අදියි; එබැවින් එය දිගටම කරකැවීමට පදින්නාට තදින් තල්ලු කිරීමට සිදු වේ. ඔබ වේගයෙන් පදින තරමට ලාම්පුව දීප්තිමත් වන අතර ඔබේ කකුල් වැඩි කාර්යයක් කරයි. මංසන්ධියක නතර වූ විට චුම්බකය නතර වී විද්‍යුත්ගාමක බලයක් ප්‍රේරණය නොවන අතර ලාම්පුව නිවී යයි — බොහෝ බයිසිකල්වල දැන් බැටරි ලාම්පු ද ඇත්තේ එබැවිනි.
කැරකෙන චුම්බකයක්, ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාවක්
ටයරය චුම්බකය කරකවයි; වෙනස් වන ක්ෂේත්‍රය දඟරයේ ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාවක් ප්‍රේරණය කරයි. වේගවත් පැදීම විශාල විද්‍යුත්ගාමක බලයක් හා දීප්තිමත් ලාම්පුවක් දෙයි.