Siyapath
ලියාපදිංචි වන්න

පාඩම: 13 පරිච්ඡේදය — විද්‍යුත් චුම්බකත්වය සහ විද්‍යුත් චුම්බක ප්‍රේරණය

සරල ධාරා මෝටරය 5 වන පිටුව (6)

දෙවන අර්ධ වටය

දැන් දඟරය සහ පැළි වළලු දෙක 180° කින් කැරකී රාමුවේ සහ පැළි වළලුවල පිහිටීම ප්‍රතිවිරුද්ධ වූ විට සිදු වන දෙය සලකමු. මෙම පිහිටීම 13.16 රූපයේ පෙන්වා ඇත.

රූපයක් එක් කළ යුතුය

13.16 රූපය — අර්ධ වටයකට පසු එම මෝටරය ම: AB පැත්ත දැන් වමේ ද CD දකුණේ ද ඇත; P ඇතිල්ල දැන් Y පැළි වළල්ල ද Q ඇතිල්ල X ද ස්පර්ශ කරයි.

නැවත ධාරාව අනුගමනය කිරීම

  1. මෙම අවස්ථාවේ දී P ඇතිල්ල ස්පර්ශ වන්නේ Y අර්ධ විල්ල සමඟ වන අතර Q ඇතිල්ල ස්පර්ශ වන්නේ X අර්ධ විල්ල සමඟය. එවිට ධාරාව P ස්පර්ශකයෙන් Y අර්ධ විල්ලට ඇතුළු වී DCBA දිශාවට ගමන් කර X අර්ධ විල්ලෙන් පැමිණ Q ස්පර්ශකයෙන් ඉවත් වී ඉවතට පැමිණේ.
  2. මෙහි දී දඟරයේ DC දෙසටත් BA දෙසටත් ධාරාව ගලයි.
  3. AB සහ CD සඳහා ෆ්ලෙමිංගේ වමත් නීතිය යෙදූ විට පැහැදිලි වන්නේ AB මත ඉහළටත් CD මත පහළටත් බල ඇති වන බවයි. මෙහි දී ඇති වන බල යුග්මය ආමේචරය තවදුරටත් දක්ෂිණාවර්තව භ්‍රමණය කරවයි.
  4. බැටරිවල අග්‍ර මාරු කර, ධාරාව ඇතුළු වන දිශාව ප්‍රතිවිරුද්ධ කළහොත් බල ඇති වන දිශාව ද ප්‍රතිවිරුද්ධ වීමෙන් ආමේචරයේ චලන දිශාව වාමාවර්ත වෙයි.

රූපයක් එක් කළ යුතුය

13.17 රූපය — විදුලි මෝටරයක ශක්ති පරිණාමනය: විදුලි ශක්තිය → විදුලි මෝටර → යාන්ත්‍රික ශක්තිය.

ශක්ති පරිවර්තනය

සරල ධාරා මෝටරයේ ක්‍රියාකාරීත්වයේ දී සපයනු ලබන විද්‍යුත් ශක්තිය යාන්ත්‍රික ශක්තිය බවට පරිවර්තනය සිදුවේ.

භ්‍රමණය කිසි විටෙක නතර නොවන්නේ ඇයි

රූප දෙක සසඳන්න. දෙකෙහි ම වමේ ඇති පැත්ත පහළට ද දකුණේ ඇති පැත්ත ඉහළට ද තල්ලු වේ — එක් එක් වර වෙනස් පැත්තක් පමණි. වමේ ඇති ඕනෑම පැත්තක් පෙර වම් පැත්ත ගෙන ගිය දිශාවට ම ධාරාව ගෙන යන බව න්‍යාදේශකය සහතික කරයි. එබැවින් බල යුග්මය සෑම විට ම දඟරය එකම අතට හරවන අතර ධාරාව සපයන තාක් මෝටරය ක්‍රියා කරයි. භ්‍රමණ ආචරණයක් නැත්තේ දඟරය සිරස්ව සිටින මොහොතේ පමණි; දඟරයේ ගම්‍යතාවය එය එයින් පසු කර ගෙන යයි.

මෝටරයක් ප්‍රතිවිරුද්ධ කිරීමට ක්‍රම දෙකක්

බැටරි අග්‍ර මාරු කිරීම මෝටරයක් ප්‍රතිවිරුද්ධ කරයි; චුම්බක ධ්‍රැව මාරු කිරීම ද එසේ කරයි. දෙක ම එකවර කිරීමෙන් එය පෙර මෙන් එකම අතට භ්‍රමණය වේ.

විද්‍යුත් ශක්තිය යාන්ත්‍රික ශක්තිය බවට පත් වේ

අර්ධ වටයකට පසු න්‍යාදේශකය ධාරාව ප්‍රතිවිරුද්ධ කරන බැවින් ආමේචරය එකම අතට දිගටම භ්‍රමණය වේ. සැපයුම ප්‍රතිවිරුද්ධ කිරීම මෝටරය ප්‍රතිවිරුද්ධ කරයි.