ජෛව අණු වර්ග හතර
ජීවී සෛලයක් තුළ ඇති කාබනික සංයෝග දහස් ගණනක් වුව ද, ඒවා සියල්ල ප්‍රධාන කාණ්ඩ 4කට බෙදිය හැකි ය. මෙම කාණ්ඩ හතර ජෛව අණු ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
1. කාබොහයිඩ්‍රේට (Carbohydrates)
බත්, පාන්, සීනි වැනි ආහාරවලින් ලැබෙන මේවා ජීවීන්ට ශක්තිය සපයන ප්‍රධාන ඉන්ධනයයි. සීනි, පිෂ්ටය සහ සෙලියුලෝස් මෙම කාණ්ඩයට අයත් ය.
2. ප්‍රෝටීන (Proteins)
ඇමයිනෝ අම්ල නම් කුඩා ඒකක දම්වැලක් සේ බැඳී ප්‍රෝටීන සෑදේ. සමහර ප්‍රෝටීන එන්සයිම, හෝමෝන සහ ප්‍රතිදේහ ලෙස සිරුරේ ජීව ක්‍රියාවලට උපකාරවෙයි. වැඩිහිටි මිනිස් සිරුරක 17%ක් පමණ ප්‍රෝටීන වේ.
3. ලිපිඩ (Lipids)
පොල්තෙල්, බටර් වැනි තෙල් හා මේද මෙයට අයත් ය. ශක්තිය තැන්පත් කර තබා ගැනීම, සෛල පටල ගොඩනැගීම සහ සිරුර උණුසුම් ව තබා ගැනීම ඒවායේ කාර්යයන් ය.
4. නියුක්ලෙයික් අම්ල (Nucleic Acids)
DNA සහ RNA මේවා ය. ජීවියෙකු තැනීමට අවශ්‍ය "උපදෙස් පොත" මේවා වේ. ප්‍රවේණික තොරතුරු තබා ගෙන, දෙමාපියන්ගෙන් දරුවන්ට එය ලබා දෙයි.
මේ කාණ්ඩ හතර එකිනෙකට බෙහෙවින් වෙනස් වුව ද, ඒ සියල්ල ම තනා ඇත්තේ අප කලින් හඳුනා ගත් "ප්‍රධාන මූලද්‍රව්‍ය හතර" වන කාබන් (C), හයිඩ්‍රජන් (H), ඔක්සිජන් (O) සහ නයිට්‍රජන් (N) ප්‍රධාන කොට ගෙන ය.
මූලාශ්‍ර
- Periodic table — Wikipedia
- How Many Elements on the Periodic Table Occur Naturally? — AllTheScience
- The Composition of Organisms — SLCC College Biology
- Essential Elements for Life — Chemistry LibreTexts
- Biological roles of the elements — Wikipedia
- Composition of the human body — Wikipedia
- Organic compound — Britannica
- Inorganic compound — Britannica
- The Water in You: Water and the Human Body — USGS
- Synthesis of Biological Macromolecules — OpenStax Biology 2e