ආකිමිඩීස් මූලධර්මය
ක්‍රියාකාරකම 15.4 හි වගුවේ තීරු දෙක එක ම වීම අහම්බයක් නොවේ. එය සොබාදහමේ නියමයකි, සහ එය මුලින් ම හඳුන්වා දුන්නේ ආකිමිඩීස් විද්‍යාඥයා ය.
ආකිමිඩීස් මූලධර්මය
වස්තුවක් තරලයක් තුළ අර්ධ වශයෙන් හෝ පූර්ණ වශයෙන් හෝ ගිලී ඇති විට, එය මත ක්‍රියා කරන උඩුකුරු තෙරපුම වස්තුව මගින් විස්ථාපිත තරලයේ බරට සමාන වේ.
වචන තුනක් සැලකිල්ලට ගන්න
“තරලයක්”
ජලය පමණක් නොවේ — ඕනෑ ම ද්‍රවයක් හෝ වායුවක් වුව ද මෙය සත්‍ය ය. වායු බැලුනයක් ඉහළට නඟින්නේ ද මේ නිසා ය.
“අර්ධ වශයෙන් හෝ පූර්ණ වශයෙන්”
වස්තුව සම්පූර්ණයෙන් ගිලී තිබීම අවශ්‍ය නොවේ. කොටසක් පමණක් ගිලී ඇති විට, විස්ථාපනය වන්නේ ගිලී ඇති කොටසට සමාන පරිමාවකි.
“විස්ථාපිත තරලයේ බර”
විස්ථාපිත පරිමාව නොව එහි බර ය. පරිමාව එකක් වුව ද, තරලයේ ඝනත්වය අනුව බර වෙනස් වේ.
මූලධර්මය භාවිත කරන ආකාරය
වාතයේ දී බර 20 N, ජලය තුළ දෘශ්‍ය බර 5 N නම්
උඩුකුරු තෙරපුම = 20 N − 5 N = 15 N
ආකිමිඩීස් මූලධර්මයට අනුව, විස්ථාපිත ජලයේ බර ද 15 N ම වේ.
එනම්, උඩුකුරු තෙරපුම මනින්නට තරාදි පාඨාංක දෙකක් ප්‍රමාණවත් ය — ජලය එකතු කර කිරා බැලීම අවශ්‍ය නොවේ.