ඉන්ධන හා ඒවායේ මූලද්‍රව්‍ය
එදිනෙදා ජීවිතයේ දී භාවිත කරන ඉන්ධන වර්ග කිහිපයක් ලැයිස්තු ගත කර එම ඉන්ධනවල රසායනික සංයුතිය (අඩංගු මූලද්‍රව්‍ය) පිළිබඳ ව සොයා බැලීමට 14.1 පැවරුම යොමු කරයි.
පැවරුම 14.1
එදිනෙදා ජීවිතයේ දී භාවිත කරන ඉන්ධන වර්ග කිහිපයක් ලැයිස්තු ගත කරන්න. එම ඉන්ධනවල රසායනික සංයුතිය (අඩංගු මූලද්‍රව්‍ය) පිළිබඳ ව සොයා බලන්න. ඔබ විසින් සකස් කරන ලද ලැයිස්තුව පහත වගුව සමඟ සසඳා බලන්න.
| ඉන්ධනය | අඩංගු මූලද්‍රව්‍ය |
|---|---|
| ඉටි | C, H |
| පෙට්‍රල් | C, H |
| මෙතේන් | C, H |
| L.P. වායුව | C, H |
| භූමි තෙල් | C, H |
| ඩීසල් | C, H |
| දර | C, H, O, N |
ඉහත වගුවේ සඳහන් කර ඇති සෑම ඉන්ධනයක ම කාබන් (C) හා හයිඩ්‍රජන් (H) අඩංගු බව පෙනේ. දැව සෙලියුලෝස් වැනි ජීවී ශාකයක සංයෝගවලින් සෑදී ඇති බැවින් දරවල ඔක්සිජන් හා නයිට්‍රජන් ද අඩංගු වේ.
ඉන්ධන කාබන් හා හයිඩ්‍රජන්වලින් සෑදී ඇත්තේ ඇයි
ඉන්ධනයක් ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ එය දහනය කිරීමෙන් විශාල තාපයක් පිට වන බැවිනි. හයිඩ්‍රොකාබනයක් දහනය වන විට එහි කාබන් ඔක්සිජන් සමඟ එක් වී කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ද හයිඩ්‍රජන් ඔක්සිජන් සමඟ එක් වී ජලය ද සාදන අතර ප්‍රතික්‍රියා දෙක ම ප්‍රබල ලෙස තාපදායක වේ — 8 වන පරිච්ඡේදයේ තාප විපර්යාස. එබැවින් සම්පූර්ණයෙන් ම පාහේ කාබන් හා හයිඩ්‍රජන්වලින් ගොඩනැගුණු සංයෝගයක් හොඳ ඉන්ධනයක් වේ. දැවවල දැනටමත් යම් ඔක්සිජන් ප්‍රමාණයක් ඇති බැවින් එය දහනයෙන් ලබා ගැනීමට ඇත්තේ අඩුවෙන් වන අතර එහි බරට සාපේක්ෂව පෙට්‍රල් හෝ වායුවට වඩා අඩු තාපයක් දෙයි.
හයිඩ්‍රොකාබන යනු C හා H පමණි
දරවල කාබන් හා හයිඩ්‍රජන් මෙන් ම ඔක්සිජන් හා නයිට්‍රජන් ද අඩංගු බැවින් එය හයිඩ්‍රොකාබනයක් නොවේ. පෙට්‍රෝලියම්වලින් ලැබෙන ඉන්ධන හයිඩ්‍රොකාබන වේ.
ඉන්ධනවල කාබන් හා හයිඩ්‍රජන් ඇත
ඉටි, පෙට්‍රල්, මෙතේන්, L.P. වායුව, භූමි තෙල් හා ඩීසල් සියල්ලේ C හා H පමණක් ඇත; දරවල C, H, O හා N ඇත.