වීදුරු කුට්ටියක් තුළින්
5.4 ක්‍රියාකාරකමෙන් ආලෝක කිරණයක් වීදුරු කුට්ටියකට ඇතුළු වී නැවත පිට වන ආකාරය අනුරේඛනය කරයි.
5.4 ක්‍රියාකාරකම
- තිරස්ව තැබූ සිත්තම් පුවරුවක් මත සුදු කඩදාසියක් තබා ඒ මත වීදුරු කුට්ටියක් තබන්න. වීදුරු කුට්ටියේ දාර පැන්සලකින් කඩදාසිය මත සලකුණු කර ගන්න (PQRS).
- PQ මුහුණතට මදක් ඈතින් අල්පෙනෙත්තක් (A) සහ මුහුණත ස්පර්ශ වන සේ තවත් අල්පෙනෙත්තක් (B) සිරස්ව පිහිටුවන්න.
- SR මුහුණත තුළින් බලමින්, SR ස්පර්ශ වන සේ C ද, SR ට මඳක් ඈතින් A, B, C සමඟ ඒක රේඛීය වන සේ D ද පිහිටුවන්න.
- අල්පෙනෙති සහ වීදුරු කුට්ටිය ඉවත් කර AB, BC සහ CD රේඛා ඇඳ, B හි දී PQ ට ද C හි දී SR ට ද අභිලම්බ රේඛා ඇඳගන්න.
| නම | |
|---|---|
| AB | පතන කිරණය (incident ray) |
| BC | වර්තන කිරණය — B හි දී අභිලම්බය දෙසට නැමී ඇත |
| CD | නිර්ගත කිරණය — වීදුරුවෙන් පිට වේ |
| i | පතන කෝණය — පතන කිරණය සහ අභිලම්බය අතර |
| r | වර්තන කෝණය — වර්තන කිරණය සහ අභිලම්බය අතර |
| e | නිර්ගත කෝණය — නිර්ගත කිරණය සහ C හි අභිලම්බය අතර |
නිරීක්ෂණය
විරල මාධ්‍යයක් වන වාතයේ සිට ඝන මාධ්‍යයක් වන වීදුරු තුළට ආලෝකය පිවිසීමේ දී ආලෝක කිරණ අභිලම්බය දෙසට වර්තනය වේ. වීදුරුවල සිට වාතය තුළට නිර්ගමනය වීමේ දී අභිලම්බයෙන් ඉවතට වර්තනය වන අතර පැමිණි දිශාවට සමාන්තරව පිට වේ.