පූර්ණ තරංග සෘජුකරණය
11.2 ක්‍රියාකාරකම
අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය: බයිසිකල් ඩයිනමෝවක් හෝ විද්‍යාගාරයේ ඇති ප්‍රත්‍යාවර්තක ධාරා ජනකයක්, 1N 4001 ඩයෝඩ 4ක්, මැද බින්දු ගැල්වනෝමීටරයක්, 100 Ω ධාරා නියාමකයක්, ඊයම් සහ විදුලි පාහනයක් සහ සම්බන්ධක කම්බි
- ඩයෝඩ හතර ඇනෝඩ කැතෝඩ නිවැරදිව සිටින සේ සේතුවක ආකාරයට පාස්සන්න.
- රූපයේ දැක්වෙන ලෙස සේතුවට ධාරා නියාමකයක් සහ මැද බින්දු ගැල්වනෝමීටරයක් සම්බන්ධ කරන්න.
- බයිසිකල් ඩයිනමෝවේ හෝ ප්‍රත්‍යාවර්තක ධාරා ජනකයේ අග්‍ර X සහ Y අග්‍රවලට සම්බන්ධ කොට ජනකය හෙමින් කරකවන්න. ගැල්වනෝමීටරයේ උත්ක්‍රමය නිරීක්ෂණය කරන්න. උත්ක්‍රමය විශාල නම් ධාරා නියාමකය සුදුසු ලෙස සකස් කිරීමෙන් එය අඩු කර ගන්න.
නිරීක්ෂණය
මෙම ක්‍රියාකාරකම සිදු කළ විට ගැල්වනෝමීටරයේ උත්ක්‍රමය එක් දිශාවකට පමණක් පිහිටන බව ඔබට නිරීක්ෂණය කළ හැකි ය. එනම් ධාරාව සරල ධාරාවක් බවට පරිවර්තනය වී ඇත.
තනි ඩයෝඩය වෙනුවට ඩයෝඩ හතරක් සේතුවක ආකාරයට සකස් කොට ප්‍රත්‍යාවර්තක ධාරාව ඒ තුළින් ගැලීමට සැලසූ විට ප්‍රත්‍යාවර්තක ධාරාවේ අර්ධ දෙක ම එකම දිශාවට ගැලීමට සැලසිය හැකි ය. Y ලක්ෂ්‍යයට සාපේක්ෂව X ධන නිසා D1 සහ D3 ඩයෝඩ පෙර නැඹුරු වන අතර D2 සහ D4 ඩයෝඩ පසු නැඹුරු වේ. බැටරිය මාරු කළ විට D2 සහ D4 පෙර නැඹුරු වේ — LED ය අවස්ථා දෙකෙහි දී ම දැල්වෙන අතර එය හරහා ධාරාව P සිට Q දක්වා ගලයි.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
| t (cycles) | 0.25 | 0.75 | 1.25 | 1.75 |
|---|---|---|---|---|
| V | 1 | 1 | 1 | 1 |
පූර්ණ තරංග සෘජුකරණය
ප්‍රත්‍යාවර්තක ධාරාවේ අර්ධ දෙක ම (ප්‍රතිදානයේ දී) එකම දිශාවට ගලන ධාරාවක් බවට පත් කර ඇති හෙයින් මෙම ක්‍රියාව පූර්ණ තරංග සෘජුකරණය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
11.2 අභ්‍යාසය
11.2 ක්‍රියාකාරකමෙහි සඳහන් අවස්ථාවේ දී ඔබට ගැල්වනෝමීටරයෙන් දක්නට ලැබුණු නිරීක්ෂණවලට හේතුව පැහැදිලි කොට එම අවස්ථාවේ දී ගැල්වනෝමීටරය හරහා ගලන ධාරාව, කාලය සමඟ විචලනය වන ආකාරය ප්‍රස්තාරයකින් දක්වන්න.
පිළිතුර
එක් එක් අර්ධ චක්‍රයේ දී වෙනස් ඩයෝඩ යුගලයක් සන්නයනය කරන නමුත් යුගල දෙක ම ගැල්වනෝමීටරය හරහා එකම දිශාවට ධාරාව යවයි. එබැවින් එය එක් දිශාවකට පමණක් උත්ක්‍රමණය වන අතර සෑම චක්‍රයකම දෙවරක් ඉහළ ගොස් පහළ බසී — ඉහත පූර්ණ තරංග ප්‍රස්තාරය.